Hemzemin Geçit Sistemleri

Hemzemin Geçit Sistemleri

Hemzemin geçit sisteminin otomatik olarak kontrol edilmesi için sahip olması gereken temel unsurlar şu şekilde sıralanabilir:

  • Sistem çekirdeği
  • Konum algılayıcılar
  • Uyarı sinyalleri (ışıklar, bariyerler)
  • Güç kaynağı
  • Hat boyu sinyalleri
  • Manuel kontrol
  • Anklaşman arayüzü
  • Otomatik tren koruma (ATP) arayüzü
  • Teşhis

Temel unsurların her birinin her bir hemzemin geçitte kullanılması zorunlu değildir. Tasarım yapılan hemzemin geçit türüne göre bu temel unsurlar farklılık gösterebilir (UIC 761, 2004).

hemzemin_geçit

Tam Bariyerli Hemzemin Geçitler

Bariyer kolu kırmızı ve beyaz, kırmızı ve sarı, siyah ve sarı, sarı ve siyah renkte olmalıdır. Ancak, bariyer kolunun ortasında büyük bir kırmızı daire olacak şekilde sadece beyaza veya sarıya boyalı da olabilirler (UIC 760, 2007).

Bariyerin daha iyi görülebilmesi için bariyerlerde yansıtıcı madde veya cihazlar kullanılabilir. Gerekirse geceleri bariyerler aydınlatılabilir (UIC 760, 2007).

Bariyerlerin kapalı konumdayken mümkün oldukça yere yakın kullanımı önerilir. Karayolu taşıtları bariyere çarptığı zaman bariyerin taşıta karşı büyük bir direnç göstermemelidir (UIC 760, 2007).

Bariyerli hemzemin geçitlerde bariyer kapandığı zaman trenin yaklaştığı durumu belirten yanar söner kırmızı ışık veya değişimli olarak yanan kırmızı ışıklar olmalıdır.

  • Yanar söner kırmızı ışıklar, üç renkli kırmızı, sarı ve yeşil sinyalle değiştirilebilir.
  • Işık sinyali ses sinyaliyle değiştirilebilir.
  • Karayolu trafiğinin oldukça az olduğu yerlerde sadece ses sinyali kullanılabilir.

Sinyaller karayolunun köşesine trafik akışına uygun yönde konulmalıdır. Sinyallerin görünürlüğüne veya trafik yoğunluğuna göre gerekli görüldüğü durumlarda trafik akış yönünün karşı köşesine de konulabilir. Ancak, karayolu açısından uygun bir durum oluşmuşsa sinyaller yolun ortasına veya üst bölgesine de konulabilir (UIC 760, 2007).

tam bariyerli hgs.jpg

Yarım Bariyerli Hemzemin Geçitler

Tam bariyerli hemzemin geçitler için geçerli olan trafik kuralları yarım bariyerli hemzemin geçitler için de geçerlidir.

Yarım bariyerli hemzemin geçitin bulunduğu bölgede hemzemin geçit bölgesine yaklaşan karayolu taşıtlarının karşı yönden gelen araçlar için ayrılmış şeride yetkisiz girmelerine veya trafiğin aktığı yönde ilerleyen araçların yetkisiz şerit değiştirmelerini engellemek amacıyla yolun üzerine uyarı işaretleri konulmalıdır.

yarım bariyerli hgs.jpg

Hatboyu Sinyalleri

Hatboyu sinyalleri trenin ilerleyeceği güzergahın durumunu belirtmek için kullanılır. Hatboyu sinyalleri; hemzemin geçit sinyali, ana sinyal veya başka teknik cihaz şeklinde olabilir.

İstenen bazı hemzemin geçit şartları yerine getirilmemiş olsa bile tren hareketinin devam etmesine (ana sinyal veya teknik cihaz tarafından) izin verilebilir. Bu durumda ekstra teknik veya yönetimsel operasyon uygulanabilir. Tren hareketine izin verilmeden önce karayolu taşıt sürücüsünün hemzemin geçit şartlarının sağlanmamış olduğunu bilmesi gerekir. Karayolu taşıt sürücüsü trafik işaretlerine uyarak hemzemin geçit bölgesine girmemeli ve hemzemin geçit bölgesinde ilerlemekte olan trenin hareketinin tamamlanmasını beklemelidir. Hemzemin geçit bölgesi kontrolü demiryolu personeli tarafından güvenliğinin sağlandığı tam olarak algılandığında karayolu taşıtının geçişine izin verilmelidir (UIC 761, 2004).

Manuel Kontrol

Hemzemin geçit sistemlerinde manuel kontrol yapılabilmelidir. Manuel kontrol merkezi tarafından hemzemin geçit durumu görülebilmelidir. En azından hemzemin geçiti manuel olarak kapatma imkanı yaratılmalıdır. Hemzemin geçitin manuel olarak acil açılabilme imkanının olması tavsiye edilir. Eğer otomatik olarak control edilen hemzemin geçitler herhangi bir şekilde arıza yaptığında karayolu trafik akışının sağlanması için hemzemin geçit bariyerlerinin açık tutulup karayolu trafiğinin açık olması sağlanır. Örneğin hemzemin geçit bariyer kolu elektriksel olarak bir arıza yaptığında güç kaynakları hemzemin geçit kollarına herhangi bir elektriksel iletim yapamayacaktır. Bunun önlenebilmesi için demiryolu personelinin hemzemin geçit bölgesinde bulunan hemzemin geçit bariyer kolunu manuel bir şekilde açması beklenir (UIC 761, 2004).

Anklaşman Sistemi Arayüzü

Hemzemin geçit sistemi ile anklaşman sistemi (hat bloklarını da içeren) arasında bir arayüz oluşturulmalıdır. Bu arayüz sayesinde hemzemin geçit sistemi durumlarını gözetlemek ve/veya hemzemin geçit sistemini kontrol etmek mümkün olmalıdır.

Trenin ön kısmı hemzemin geçide varmadan hemzemin geçit güvenli bir şekilde kapanmış olması ve karayolu trafiğinin olmaması gerekir.

Anklaşman veya hat blok sistemi hemzemin geçit bölgesine bir durdurma sinyali yerleştirildiğinde, tren durması durumunda ikaz süresindeki tehlikeli bir artışı önlemek için otomatik hemzemin geçit ile sinyalizasyon sistemi arasında arayüzü kullanabilir (UIC 761, 2004).

Rail-Interlocking-System-Station.png

Otomatik Tren Koruma (ATP) Sistemi Arayüzü

Hemzemin geçit sistemi ATP sistemine bir arayüz sağlamalıdır. En azından hatada güvenli hemzemin geçit durumu bilgisini ATP sistemine sağlamalıdır. Ayrıca, ATP sisteminden hemzemin geçit sistemini kontrol etmek, hemzemin geçit sistemi ve ATP sisteminde bu opsiyonun sağlanması durumunda mümkündür. Tren yaklaşırken hemzemin geçit durumu, ATP hız profili tarafından belirlenmelidir. Hemzemin geçit sisteminde ATP kullanılmasındaki amaç olması muhtemel kazaları en aza indirmektedir. Hemzemin geçit bölgesinde kullanılacak olan ATP sistemi ile hemzemin geçidin tehlike bölgesine gelmeden trenin durması sağlanacak böylelikle hemzemin geçidin tehlike bölgesinde bulunan herhangi bir cisme çarpma durumunun önüne geçilerek kaza oluşumunun önüne geçilecektir (UIC 761, 2004).

atp_overlap.png

Sistem Kontrolü

Hemzemin geçit sistemi, hemzemin geçit bileşenlerinin davranışı hakkında sistem kontrolü verilerini sağlamalıdır. Hemzemin geçit sistem fonksiyonları ve güvenlikle ilgili kısımları üzerinde herhangi bir şekilde hemzemin geçit sistemini etkileyecek olumsuz etkisi olmamalıdır.

Sistem kontrolü verileri sürekli olarak sağlanabilir ve/veya daha sonra analiz etmek üzere kayıt edilebilir. Her bir hemzemin geçit ekipmanı için sistem kontrolü verileri net ve anlaşılır bir şekilde zaman bilgisiyle birlikte tutulmalıdır. Bu durumun oluşması için hemzemin geçit bölgesi verilerinin tutulması için yazılımsal olarak bilgi havuzu oluşturulabilir ve geriye dönük bilgiler kayıt altına alınmış olur. Böylelikle hemzemin geçit sistemi için oluşabilecek olan hataların önüne geçilerek hemzemin geçit sisteminin optimizasyonu yapılabilir.

Kaza olduğu durumda personel davranışlarını analiz etmek ve hemzemin geçit sistemi hata tespiti veya tahmini olasılığını arttırmak ve geliştirmek için sistem kontrolü hazırlanır (UIC 761, 2004).

Bir Hemzemin Geçit Sistemi Tarafından Uygulanan Koşullar

  • İkaz Süresi

    İkaz süresi, hemzemin geçit uyarı sinyalleri üzerindeki uyarı görüntülerinin oluşması anı ile trenin hemzemin geçite varması zamanı arasındaki kalan süredir.

    Minimum ikaz süresi belli sayıda yerel faktörlere bağlı olarak değişir, özellikle hemzemin geçiti kullanan karayolu trafiğinin özelliklerine, geçit üzerindeki mesafeye ve demiryolu sistemi üzerinde ilerleyen trenin  hızına bağlıdır.

    Maksimum ikaz süresi, uyarı sinyalleri çalışırken karşıya geçmek isteyen karayolu taşıt sürücülerinin artış riskini önlemek için hesaplanmalıdır.

    Maksimum ikaz süresi minimum ikaz süresinden çok uzun olduğunda trenin hızı ne olursa olsun ikaz sürelerinin sabit kalmasını sağlayan cihazlar göz önünde bulundurulmalıdır (UIC 761, 2004).

  • Bariyer Kapanma Süreleri

    İkaz görüntüsünün belirmesi ile tam bariyerlerin kapatılmaya başlatılması arasındaki süre, karayolu trafiğinin karakteristiğiyle ilişkili olarak kararlaştırılır. Bu süre, en yavaş ve en hızlı karayolu aracının, bir bisikletlinin veya bir yayanın hemzemin geçiti güvenli bir şekilde terketmesini sağlayacak şekilde hesaplanmalıdır.

    Yarım bariyer kullanılması durumunda en yavaş ve en hızlı karayolu aracının, bir bisikletlinin veya bir yayanın bariyerler kapatılmaya başlamadan önce güvenli bir şekilde geçebilmesini sağlayacak şekilde bu süre hesaplanmalıdır.

    Tam bariyere benzer kutup çiftlerinin kullanımı durumunda, ilk çiftin kapatılmaya başlaması ile ikinci çiftin kapatılmaya başlaması arasındaki süre sabitlenmelidir.

    Kapatma süresi (kutup hareketlerinin süresi) 6 saniyeden daha az olmamalıdır    (UIC 761, 2004).

  • Hata Yönetimi

    Hemzemin geçit sistemi hataları iki kategoride ele alır: güvenli kritik ve güvenli olmayan kritik.

    Hemzemin geçit sistemi için güvenli kritik seviyesi hemzemin geçidin hata oranları ile hesaplanan herhangi bir ekipmanının zarar görmesi durumunda, hemzemin geçit sisteminin tasarımını yapan mühendisler tarafından doğrudan sisteme müdahale edilmesi anlamını taşımaktadır.

    Hemzemin geçit sistemi için güvenli olmayan kritik seviye ise hemzemin geçit bölgesinin hatada güvenli bir sistemin devre dışı kalmamış olmasıdır. Örneğin hemzemin geçit bariyer kolunun kırılması durumu demiryolu personeli bu durumu kendi içinde halledebilecek ve herhangi bir mühendisin hemzemin geçit sistemine müdahalesi söz konusu olmayacaktır.

    Hemzemin geçit sisteminin çalışma ve/veya hata durumu hakkında kontrol noktasını bilgilendirilmesi sağlanmalıdır. Bu tespit yöntemi yazılımsal altyapısı oluşturularak hemzemin geçit control noktasına anlık olarak iletilebilir. Böylelikle hemzemin geçit bölgesindeki herhangi bir hata durumunda arızaya ivedi bir şekilde müdahale edilebilir (UIC 761, 2004).

  • Ek Özellikler

    Hemzemin geçit sistemi isterleri hazırlandıktan sonra bu isterlere uygun olduğu düşünüldüğü durumlarda aşağıdaki düzenlemeler yapılabilir:

    1. Bir tren hemzemin geçit bölgesine girdikten sonra aynı raya o treni takip eden başka tren girerse veya çift hatlı bölgede bulunan hemzemin geçit bölgesinde diğer raya geçerse çift raylı hatlarda bariyerlerin açılmasını engelleyecek cihazlar tercih edilmelidir. Hemzemin geçidin açılması için minimum süre aralığı tanımlanmalıdır.
    2. Bariyerler kapandığı zaman kapandığını belirten son konum hakkında kontrol noktası bilgilendirilmelidir. Son konuma gelme süre aralığı onaylanmalıdır.
    3. Bariyerlerin kırık bilgisi kontrol merkezine iletilmelidir.
    4. Herhangi bir algılayıcı tarafından birbirini takip eden trenlerin sayımı yapılmalıdır. Herhangi bir tren geldiği anda hemzemin geçit kapatılmalıdır.
    5. Manevra hareketleri yapıldığında hemzemin geçit bariyeri kapalı kalmalıdır.
    6. Trafik sinyal sistemini ile hemzemin geçit sistemi arasına yapılacak bir arayüz, hemzemin geçit civarındaki trafik sinyallerini kontrol ederek hemzemin geçit ile trafik sinyal sistemi arasındaki etkileşimi sağlar. Bu sayede sürücü hareketleri sadece hemzemin geçit ikaz sinyalleri tarafından kontrol edilmez, ayrıca trafik sinyalleri ile de kontrol sağlanmış olur. Yukarıda bahsedilen etkileşim ile şunların da önüne geçilir:
    • Hemzemin geçit kapandığında araçlar tarafından geçitte beklenmedik meşguliyet oluşması
    • Trafik sinyal sistemindeki durdurma sinyaliyle bariyerler açıldıktan sonra hemzemin geçitte beklenmedik meşguliyet oluşması
    1. Engel tespit cihazları kullanılmalıdır. Hemzemin geçit bölgesinde herhangi bir araç, bisiklet veya yaya kaldığında bu bölgeye yaklaşmakta olan trene veya sinyalciye bir uyarı mesajı gitmelidir (UIC 761, 2004).
  • Yanlış Yön

    İki yönlü ray üzerinde yanlış istikamette giderken, hattın ve hemzemin geçitin önemine bağlı olarak, her iki raydan da gidiş istikametinde tren gidiyormuş gibi hemzemin geçit otomatik sinyallerinin çalışmasını sağlayan cihaz kullanılmalıdır.

    Trenin gideceği yön tren seferinin gerçekleştiği doğrultuda olmazsa, aşağıdaki seçenekler göz önüne alınabilir (UIC 761, 2004):

    • Hemzemin geçitin otomatik olarak korunmasını sağlayan cihaz kullanılmalı
    • Hemzemin geçit sisteminin manuel olarak kontrol edilmesi sağlanmalı

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: